Van bosbranden naar modderstromen…

De reden voor deze extremen zijn duidelijk. Klimaatverandering, die veroorzaakt wordt door de menselijke uitstoot van broeikasgassen zoals CO₂, is de grote veroorzaker. Door opwarming van de aarde gaan we steeds vaker dit soort weersomstandigheden krijgen. Hittegolven, droogte, zware neerslag en overstromingen, gaan grote impact hebben. Op ons, maar ook op de natuur en de dieren. Maar de gevolgen kunnen nog groter worden. Met een stijgende zeespiegel, en het verstoren van het ecosysteem door minder biodiversiteit en toenemende extreme weersomstandigheden, bestaat de kans op voedsel- en waterschaarste.  

Afgelopen zomer sprak ik een wijnboer. Hij ziet de gevolgen van de klimaatverandering vooral terug in de hoeveelheid geproduceerde wijn. Vorig jaar was vanwege de droogte een dieptepunt qua opbrengst. In de Alpen sprak ik een gids die steeds minder ver de gletsjers op kan, omdat het ijs in een rap tempo dunner wordt. Het gebeurt om ons heen, maar waarom reageren we dan zo traag? Omdat we geen wijn maken en gletsjers verdwijnen? Misschien omdat we pas echt iets gaan doen wanneer het te laat is? Dat zou nooit een reden mogen zijn natuurlijk. Want hoe zou je reageren, als je over 15 jaar tijdens het kerstdiner, dé vraag krijgt van je kind(eren) en/of kleinkind(eren)? ‘Jullie hadden toch de kans om het destijds te stoppen? Waarom is dat niet gedaan?’.

Ik vind het dan ook echt niet te verkopen, dat de MPG vanaf 2026 wordt verhoogd naar 1,6 met de impact die de 19 impact categorieën en nieuwe wegingsfactoren hebben op de MKI. Kortom; we doen het goed, en als we iets duurzamer kunnen bouwen, is dat mooi meegenomen. Waarom? Waarom durven we die eisen niet aan te scherpen? Waarom dwingt wet- en regelgeving de bouw het niet anders te doen? Waarom handelen we niet naar de uitkomsten van de wetenschap? Tuurlijk verandert het klimaat door de eeuwen heen, maar door menselijk toedoen gaat het nu echt te snel.

Het is dan ook letterlijk van levensbelang dat we het nú anders gaan doen. Tijd van vooruitschuiven en denken dat het allemaal wel meevalt is voorbij. Het verminderen van de broeikasgasuitstoot moet dan ook topprioriteit zijn, op zowel korte- als lange termijn. De volgende generatie opzadelen met extreme weersomstandigheden en wellicht voedsel– en waterschaarste door onze besluiteloosheid is niet verkopen. Op geen enkele manier!

Wereldwijd werd de uitstoot van CO₂ in 2024 geschat op maar liefst 37,4 miljard ton. Als ik tot dit getal wil tellen, ben ik non-stop 1,17 miljoen jaar bezig. Bizar veel dus! En ondanks de bekende gevolgen, was dit toch een nieuw record.

De bouw heeft een aanzienlijk aandeel in deze uitstoot: 38% van de totale CO₂. Als we de opwarming van de aarde willen beperken tot maximaal 1,5 °C, moeten alle sectoren hun verantwoordelijkheid nemen. En de bouw kan hierin écht het verschil maken en een versneller zijn, juist omdat de impact zo groot is.

Moeten we dan alles omgooien en allemaal andere materialen en bouwmethodes gaan toepassen? Belangrijkste is dat we bewuste keuzes maken op basis van de juiste onderbouwing. Op voorhand bepaalde producten en bouwmethodieken uitsluiten, maakt het gebouw niet duurzamer. We moeten de juiste keuzes maken, waardoor de bouw daadwerkelijk verduurzaamt. En dat is makkelijker dan gedacht. Op basis van een EPD, kun je de juiste keuze maken. Een EPD maakt het mogelijk producten op een transparante en gestandaardiseerde manier te vergelijken, los van marketingclaims en cherry picking.

Een EPD bevat dus informatie over de verschillende fases op basis van de 19 impact categorieën. Denk daarbij watergebruik, verzuring, vermesting en toxiciteit. Maar ook aan de impact op klimaatverandering. Dat wordt in kg CO₂ equivalent weergegeven bij GWP; Global Warming Potential. GWP is dan ook de belangrijkste graadmeter als het gaat om het voorkomen van klimaatverandering. 

In EPD’s die een paar jaar oud zijn, is te zien dat de GWP wordt opgesplitst. De totale GWP is een optelsom van: 

• GWP Fossiel;
• GWP Biogeen;
• GWP Luluc (Land use and Land use change). 

Maximaal 1,5 °C opwarming is niet meer mogelijk, maar als we ons best doen kunnen we een maximale opwarming van 1,7 °C halen. Dan moeten we ons focussen op de korte termijn. Dus moeten we kijken naar GWP Fossiel in de productiefase. GWP fossiel geeft aan hoeveel broeikasgassen (uitgedrukt in CO_₂-equivalenten) een product uitstoot tijdens zijn levenscyclus, specifiek afkomstig uit fossiele bronnen zoals aardolie, aardgas en steenkool. Dus GWP Fossiel maakt het sturen op reductie op CO₂ op korte termijn inzichtelijk. Als de bouw producten actief vergelijkt op GWP fossiel, stimuleert dat de fabrikanten om hun processen te verduurzamen. Om geen problemen voor ons uit te schuiven, blijft het natuurlijk belangrijk om te kijken naar de GWP over alle fases.  

De bouwsector heeft alles in huis om een voortrekkersrol te vervullen in de strijd tegen klimaatverandering. En wat mij betreft heeft iedereen, dus ook iedereen in de bouw, de verantwoordelijkheid en de plicht om de juiste keuzes te maken. De technologie is er, de kennis groeit en de urgentie is duidelijk. Dus laten we nu dan ook de kennis inzetten om echt de bewuste keuzes maken. Keuzes gebaseerd op EPD’s en niet op een onderbuikgevoel. Door nú de juiste keuzes te maken, bouwt de sector niet alleen aan een leefbare toekomst, maar wat mij betreft ook aan haar eigen bestaansrecht. 

Kortom, maak keuzes op basis GWP Fossiel in de productiefase en GWP Totaal over alle fases om de problemen niet voor ons uit te schuiven. Gebruik feiten in plaats van praatjes, om zo de toekomstige generaties niet op te zadelen met problemen die wij nu aan het veroorzaken zijn.

Onlangs is Jane Goodall overleden. Een inspirerende vrouw die mensen wereldwijd heeft geïnspireerd om zich in te zetten voor natuur, dieren en klimaat. Twee van haar uitspraken vatten precies samen hoe wij moeten kijken naar alles om ons heen: 

Dan zet ik nu de zon nog schijnt, snel de wasmachine aan. Zodat ik de opgewekte energie direct gebruik. Want ook dat maakt een verschil…

Gebruik de NMD Viewer 

In deze gratis tool krijg je inzicht in de milieuverklaringen van producten die zijn geregistreerd in de Nationale Milieudatabase. De verzamelplaats voor alle milieuverklaringen. 

Tips!  

• Vergelijk op dikte óf op Rd-waarde. Want alleen dan maak je een eerlijk vergelijk. Vind je hier niet de info die je zoekt? Vraag dan een EPD op bij de fabrikant.
• Kies in de NMD Viewer altijd categorie 1 data. Dit is productspecifieke data en daardoor het meest compleet en getoetst door een onafhankelijk bureau. 

Kom je er niet uit? Jouw Isover contactpersoon staat voor je klaar om jou te helpen!