Hero Image
5 min

Waarom de bouwsector niet om GWP Fossiel A1–A5 heen kan en moet willen gaan

Auteur: Rogier Stoker

De bouwsector staat voor een enorme verduurzamingsopgave. Terwijl de vraag naar woningen, en renovaties blijft stijgen, groeit ook de druk en noodzaak om de CO uitstoot drastisch te verlagen. In discussies over duurzaam bouwen gaat het vaak alle kanten op; van circulair, naar hergebruik, losmaakbaar en CO2 besparing. Als vader van drie kinderen denk ik automatisch vaker na over de lange termijn. Maar gezien de klimaatdoelen, die er niet voor niets zijn, moeten we handelen op korte termijn en nu de juiste keuzes maken in een sector welke, terecht, onder een vergrootglas ligt.

Als we naar CO2 besparing kijken, valt er veel te winnen. Op korte termijn CO2 besparen, is kijken naar CO2 die in de productiefase vrijkomt. GWP Totaal geeft in sommige gevallen een vertekend beeld over de duurzaamheid van een product. Daarom is het beter om naar GWP Fossiel te kijken voor CO2 reductie op de korte termijn. GWP Fossiel is immers één van de meest betrouwbare indicatoren om de werkelijke klimaatimpact van bouwmaterialen te beoordelen.

Recente ontwikkelingen laten zien dat het anders moet

De actualiteit onderstreept de urgentie. In verschillende rapportages over de Nederlandse bouwsector wordt duidelijk dat de bouw nog steeds verantwoordelijk is voor veel CO uitstoot. De productie van bouwmaterialen blijft één van de grootste veroorzakers. Het is dus van groot belang dat leveranciers van bouwmaterialen verduurzamen. Gelukkig gebeurt dit ook; beton met aanzienlijk minder CO2 uitstoot; isolatiefabrikanten die grote investeringen doen in het verduurzamen van het productieproces en gipsplaten die worden gemaakt met 100% groene energie. 

En dat moet ook! Want naast de intrinsieke motivatie om te verduurzamen zal wet- en regelgeving steeds meer sturen op duurzaamheid. Zo kondigde de Europese Commissie vorig jaar aan dat er strengere eisen komen voor de rapportage van embodied carbon in gebouwen. Landen als Denemarken en Frankrijk lopen hierin al voorop met wettelijke limieten op A1–A5 emissies. Nederland zal onvermijdelijk volgen. 

Het is dus niet alleen verstandig, maar ook toekomstbestendig om nu al te sturen op GWP waarden. En als we op korte termijn echt minder CO2 willen, moeten we niet kijken naar GWP Totaal, maar naar GWP Fossiel.

Waarom GWP Fossiel en niet GWP Totaal voor keuzes op korte termijn

GWP Totaal is een rekensom van:

GWP Fossiel: geeft weer hoeveel broeikasgassen (vooral CO) vrijkomen bij het gebruik van fossiele brandstoffen die nodig zijn voor productie.

GWP Biogeen: geeft weer hoeveel CO2 een materiaal opneemt tijdens de groei en hoeveel CO2 er aan het einde van de levenscyclus weer vrijkomt.

GWP landgebruik: heeft een zeer beperkte impact op bijvoorbeeld isolatiemateriaal.

Isolatieplaten die gemaakt worden van bijvoorbeeld hout, hennep of vlas, worden gemaakt van materialen die CO2 opnemen tijdens de groei. Daarom is in de productiefase GWP Biogeen een negatief getal. Doordat deze isolatieplaten, door de plastic binder, niet te recyclen zijn, worden ze verbrandt. De opgeslagen CO2 komt aan het einde van de levenscyclus dus weer vrij. En juist dat zorgt ervoor dat we met GWP Totaal in de productiefase niet sturen op CO2 reductie op de korte termijn. Want, wordt een productieproces duurzamer, omdat er isolatie wordt gemaakt wat CO2 opneemt tijdens de groei? Nee.

Hoe GWP Fossiel A1–A5 greenwashing voorkomt

Bij de productie van een houtvezelisolatieplaat komt per m2 bij 140 mm dikte 5 kg CO2 e.q. vrij. Maar omdat het materiaal waar de isolatieplaat van is gemaakt omgerekend per m2 bij een dikte van 140 mm, 10 kg CO2 heeft opgeslagen tijdens de groei, mag dit ervan worden getrokken. De GWP wordt dan zelfs met 5 kg CO2 e.q. negatief. En dat kan natuurlijk helemaal niet…

Met het verrekenen van de biogene opslag in de productiefase ontstaat er ruimte voor misleiding. Productieprocessen worden niet duurzamer omdat er materiaal wordt gebruikt wat CO2 opneemt tijdens de groei. Door te kijken naar GWP Fossiel in de productiefase, worden producten vergeleken op basis van feiten, niet op basis van een rekensom en marketing.

Waarom ik dit onderwerp belangrijk vind

Het is eigenlijk heel simpel; de keuzes die wij nu maken in de bouw bepalen de leefomgeving van de komende generaties. Mijn kinderen gaan later wonen, werken en leven in gebouwen die wij vandaag ontwerpen en realiseren. En zij zijn ook diegene die wij niet mogen opzadelen met grote veranderingen op het gebied van leefbaarheid en voedselveiligheid, doordat wij geen onderbouwde keuzes maken.

De wereld verandert sneller dan ooit en we moeten niet toekijken vanaf de zijlijn. Ik wil niet diegene zijn, die later geen antwoord kan geven op de vragen die hierover gaan komen. Simpelweg omdat later misschien wel te laat is. Er is geen planeet B.

De bouwsector kan niet langer om GWP Fossiel A1–A5 heen

We moeten in de bouw kiezen voor meetbare, transparante indicatoren. GWP Fossiel A1–A5 biedt precies dat. Als we de klimaatdoelen willen halen, moeten we nu sturen op GWP Fossiel in de productiefase. De grootste winst zit vaak in de productiefase van materialen. Daarom moet GWP Fossiel A1–A5 een standaard onderdeel worden van de duurzaamheidsafweging, wanneer er gestuurd wordt op CO2 reductie op de korte termijn. 

Dus geen rekentrucjes meer, maar keuzes op basis van feiten. Geen keuzes meer op basis van marketing en het onderbuikgevoel. Sturen op gemeten CO2 uitstoot die vrijkomt bij productie!

Zo beoordeel jij zelf de duurzaamheid van een product!

Gebruik de NMD Viewer 

In deze gratis tool krijg je inzicht in de milieuverklaringen van producten die zijn geregistreerd in de Nationale Milieudatabase. De verzamelplaats voor alle milieuverklaringen. 

Tips!  

  • Vergelijk op dikte óf op Rd-waarde. Want alleen dan maak je een eerlijk vergelijk. Vind je hier niet de info die je zoekt? Vraag dan een EPD op bij de fabrikant.
  • Kies in de NMD Viewer altijd categorie 1 data. Dit is productspecifieke data en daardoor het meest compleet en getoetst door een onafhankelijk bureau. 

Kom je er niet uit? Jouw Isover contactpersoon staat voor je klaar om jou te helpen!