Hero Image
4 min

“Traditionele isolatie, dat kan toch nooit echt duurzaam zijn?”

Auteur: Rogier Stoker

In gesprekken met aannemers, timmerfabrikanten en bij de bouwmaterialenhandel komt deze stelling zo nu en dan naar boven. De vraag is natuurlijk in hoeverre dit klopt. Om hier antwoord op te geven, moeten we eerst kijken hoe de duurzaamheid van producten inzichtelijk wordt gemaakt. Want pas dan kun je een goed vergelijk maken. We willen natuurlijk voorkomen dat appels met peren worden vergeleken…

LCA, EPD, MKI, MPG…

Het inzichtelijk maken van duurzaamheid gaat nu vooral gepaard met veel afkortingen. En dat is jammer, want het maakt het niet overzichtelijker. Daarom leggen we je in het kort uit welke afkortingen je moet kennen en hoe je deze gebruikt. Wel zo overzichtelijk toch?

Levenscyclusanalyse (LCA)

Om de duurzaamheid van producten te beoordelen, wordt van een product een LCA gemaakt. De LCA wordt opgesteld op basis van een bepalingsmethode (EN 15804+A1 en EN 15804+A2). Het geeft weer wat de impact van een product is op het milieu gedurende de gehele levensduur. De levensduur van een product bestaat uit 5 verschillende fases:

 

A1 - A3Productiefase
A4 - A5Constructiefase
BGebruiksfase
C1 - C4Einde levenscyclus
DHergebruik en recycling

Om goed inzicht te krijgen hoe duurzaam een product daadwerkelijk is, is het dus belangrijk om te weten of het product een LCA heeft. Want alleen dan is de duurzaamheid onderbouwd én getoetst door een onafhankelijk bureau.

Environmental Product Declaration (EPD)

Wanneer van een product een LCA is opgesteld, kan een EPD worden gemaakt. Een EPD is een makkelijker te lezen document dan een LCA. En wordt daarom veel gebruikt. Een EPD bestaat uit verschillende impactcategorieën. Een impactcategorie geeft aan wat de impact is op de natuur en klimaat, bijvoorbeeld Global Warming Potential (GWP). Deze impactcategorie geeft de impact weer van broeikasgassen op de opwarming van de aarde. 

Het aantal impactcategorieën verschilt per bepalingsmethode: 

  • EN15804+A1: Deze EPD’s hebben 11 impactcategorieën. 
  • EN15804+A2: Deze EPD’s hebben 19 impactcategorieën. 

Deze impactcategorieën worden in hoeveelheden weergegeven. Door de totale hoeveelheid in alle fases van een impactcategorie te vermenigvuldigen met een wegingsfactor, wordt de schaduwprijs van die impactcategorie weergegeven. De impactcategorie GWP wordt uitgedrukt in kg CO2 equivalent. De wegingsfactor van GWP op basis van EN15804+A2 is € 0.115 per kg CO2 equivalent. Momenteel wordt nog gerekend met de wegingsfactoren op basis van EN15804+A1. Daar is de wegingsfactor voor GWP €0.05 per kg CO2 equivalent. De wegingsfactor maakt duidelijk wat veelal verborgen maatschappelijke kosten zijn van een product op klimaatverandering. Denk bijvoorbeeld aan de kosten voor het verhogen van de dijken door de stijgende waterspiegel.

Door de schaduwprijzen van alle impactcategorieën bij elkaar op te tellen, krijg je de MKI (Milieukostenindicator). Dit is dus de conclusie van een EPD en vertelt wat de impact van een product is op het milieu.

Van Milieukostenindicator (MKI) naar MilieuPrestatie Gebouwen (MPG)

Nu duidelijk is wat de milieukosten zijn van het product gedurende de gehele levensduur, kun je hiermee rekenen. De MKI’s van alle producten die worden gebruikt bij de bouw van bijvoorbeeld een woning, tel je bij elkaar op. Dit totaal deel je door de levensduur van de woning en door het Bruto Vloeroppervlak (BVO). De uitkomst hiervan is de MPG / m2 / per jaar.

Voor de MPG is een eis in het Bouwbesluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) opgenomen. Deze staat nu nog op € 0,80 m2 / per jaar. Deze wordt naar alle waarschijnlijkheid per 2026 aangescherpt.

Appels met appels vergelijken

Dus om de duurzaamheid van producten met elkaar te kunnen vergelijken, is de MKI de juiste indicator. Het geeft namelijk de duurzaamheid weer over alle fases van de levenscyclus van een product en in alle impactcategorieën. Hierdoor is de MKI dus het meest compleet. Daarnaast wordt de MKI gebruikt om de MPG te berekenen. Deze berekening is voor nieuwbouw verplicht.

Wil je ook sturen op CO2? Kijk dan naar impactcategorie Global Warming Potential over alle fases (GWP Totaal). Omdat we nu CO2 moeten reduceren, maar ook moeten voldoen aan de toekomstige CO2 reductie en circulaire doelstellingen. Mede daardoor kan de duurzaamheid van “traditionele isolatie” zoals glaswol jou positief verrassen…

Zo beoordeel jij zelf de duurzaamheid van een product!

Gebruik de NMD Viewer 

In deze gratis tool krijg je inzicht in de milieuverklaringen van producten die zijn geregistreerd in de Nationale Milieudatabase. De verzamelplaats voor alle milieuverklaringen. 

Tips!  

  • Vergelijk op dikte óf op Rd-waarde. Want alleen dan maak je een eerlijk vergelijk. Vind je hier niet de info die je zoekt? Vraag dan een EPD op bij de fabrikant.
  • Kies in de NMD Viewer altijd categorie 1 data. Dit is productspecifieke data en daardoor het meest compleet en getoetst door een onafhankelijk bureau. 

Kom je er niet uit? Jouw Isover contactpersoon staat voor je klaar om jou te helpen!