Akoestiek

Waarom wetten en regels?

Onze samenleving wordt steeds rumoeriger, en het is alom bekend dat bescherming tegen geluidshinder ons helpt om ons mentale en fysieke welbevinden te verbeteren. Het is een aangetoond feit dat geluidshinder er niet alleen voor zorgt dat we ons zelf minder goed kunnen ontspannen, maar dat het tevens stressverschijnselen kan veroorzaken en daardoor een serieuze bedreiging is van onze gezondheid.

Geluidshinder kan verschillende oorzaken hebben zoals verkeerslawaai, geluidsoverlast van de buren (schreeuwen, lopen of muziek), vliegverkeerslawaai enz. Om ervoor te zorgen dat we in onze eigen woonomgeving een basis 'bescherming' hebben tegen deze verschillende soorten van potentiële geluidshinder, zijn er wetten en regels opgesteld. Deze wetten en regels hebben betrekking op zowel de geluidsproductie (aanpakken van de bron) en de overdracht (hoe komt het geluid van de bron naar de gehinderde), en zelfs in sommige situaties aan de ontvanger (denk aan gehoorbescherming). Bij gebouwen gaat het vaak om beperking van geluidsoverdracht. Oftewel het realiseren van voldoende geluidsisolatie. In combinatie met het absorberen van het geluid in de ruimte door toepassing van geluidsabsorberende producten.

Wetten en regels

Voor de gebouwde omgeving zijn in Nederland in het Bouwbesluit (afdeling 3.1 t/m 3.5) eisen gesteld aan de volgende geluidsaspecten voor zowel woon- als utilitaire gebouwfuncties:

• luchtgeluidsisolatie
• contactgeluidsisolatie
• installatiegeluid
• geluidsabsorptie (beperking van galm)

De belangrijkste normen waarnaar het Bouwbesluit verwijst als het gaat om geluid zijn:

• NEN 5077: Geluidwering in gebouwen: bepalingsmethoden
• NEN 5078: Geluidwering in gebouwen: rekenmethode voor de bepaling van de geluidabsorptie in ruimten
• NEN 5079: Geluidwering in gebouwen: ééngetalsaanduidingen
• NEN 1070: Geluidwering in gebouwen: specificatie en beoordeling van de kwaliteit

De NEN 5077, 5078 en 5079 hebben met name betrekking op het vaststellen van de prestatie in de praktijk zodat getoetst kan worden aan de gestelde Bouwbesluiteisen.

De NEN 1070 gaat over classificering van de kwaliteit van de geluidwering in gebouwen. Deze norm kent 5 geluidsklassen welke aangeduid worden met een cijfer (1 t/m 5). De middelste klasse (k=3) sluit aan op de Bouwbesluit eisen. Het gaat hier echter om de absoluut minimale geluidseisen waaraan een woning moet voldoen. Om te komen tot een goed, en door Isover geadviseerd, akoestisch comfort is het verstandig om te streven naar een hoger cijfer (k=2 of k=1).

Van product naar uiteindelijke prestatie

De eisen die aan geluidwering gesteld worden zijn eisen tussen ruimten onderling of tussen buiten en binnen. Om aan deze eisen te kunnen voldoen met het samenspel van alle constructieonderdelen die een ruimte vormen moeten deze onderdelen (wanden, vloer, plafond etc) samen een bepaalde prestatie leveren. Hiervoor geldt: 'de ketting is zo sterk als de zwakste schakel', oftewel de uiteindelijke geluidwering wordt bepaald door het zwakste deel in de constructie.

Om nu bouwdelen/producten met elkaar te kunnen vergelijken wordt vaak gebruik gemaakt van de grootheid R_w (C;C_tr) bepaald volgens ISO 717. De C en C_tr hierin verwijzen naar een correctiefactor voor respectievelijk 'burengeluid' en 'verkeerslawaai'.

Nieuwe Bouwbesluit

Op dit moment wordt gewerkt aan een nieuwe versie van het Bouwbesluit 2003. Naar alle verwachting zal deze versie in 2011 van kracht worden.

In Nederland (en nergens anders!) zijn we al jaren gewend aan de grootheden I_lu;k en I_co waarin alle eisen worden uitgedrukt met betrekking tot geluidsisolatie in de woningbouw. Hier komt verandering in met invoering van het nieuwe Bouwbesluit doordat er meer uniformiteit komt op dit gebied op Europees niveau (o.a. vanwege CE-markering van producten).

Kortgezegd betekent dit het volgende:
 

Let op! Het Bouwbesluit 2003 (dat nog van kracht is) wijst nog geen norm aan waarin de grootheden D_nT,A;k en L_nT,A zijn opgenomen. De grootheden I_lu;k en I_co blijven dan ook voorlopig nog van kracht.

Conform bijlage B van NEN 5077:2006 kunnen de oude grootheden als volgt vergeleken worden met de nieuwe:

• I_lu;k = D_nT,A,k - 52 dB
• I_co = 59 - L_nT,A dB

NB. Als ervan uitgegaan wordt dat alleen de scheidingsconstructie de prestatie van de geluidwering bepaalt, kan ter indicatie de volgende vuistregel gebruikt worden bij de toepasbaarheid van een constructie/product:

• Ilu ≈ R_w - 52 dB

Isover oplossingen om te kunnen voldoen aan de wetten en regels

Met lichte dubbele constructies waarvan de hoge prestaties te danken zijn aan het massa-veer-massa principe kan relatief eenvoudig voldaan worden aan de hoogste comforteisen. Onderstaande constructies zijn hier een illustratie van.

Geluidsisolatie tussen woningen onderling
Aanbevolen constructie voor een dubbele Metal Stud scheidingswand.

Woningscheidende wand geschikt voor klasse k=1 volgens NEN1070

Houten vloeren
Bij houten vloeren verbetert het aanbrengen van een zwevende dekvloer de contactgeluidisolatie.Tevens kan de zwevende dekvloer een positieve invloed hebben op de luchtgeluidsisolatie. Om de akoestische prestatie van een houten vloer verder te verbeteren, kan een geluidsisolerend verlaagd plafond aangebracht te worden.

Vloer(verbetering) geschikt voor klasse k=2 of zelfs k=1 volgens NEN1070)

Waarom is de geluidsisolatie van Isover glaswol zo goed in scheidingswanden?

Een scheidingswand opgebouwd uit metalen profielen, met ertussen glaswol isolatie en aan beide zijden gipskartonplaten wordt door akoestisch deskundigen een massa-veer-massa systeem genoemd.

Dit principe gaat men uit van twee massa’s die van elkaar gescheiden worden door een ‘verende’ isolatielaag.

Het systeem werkt als volgt: het geluid botst tegen de eerste laag aan (gipskarton) en brengt deze aan het trillen. De soepele verbinding (glaswolisolatie) tussen de beide lagen vangt die trillingen op en fungeert als een schokdemper. Sterk verzwakt wordt het geluid vervolgens doorgegeven aan de tweede massa (gipskarton).

Glaswol werkt dus als een interne schokdemper in geluidsisolerende constructies. De massa van de glaswol doet niet zoveel ter zake.

Meer informatie over Isover en geluid

Voor meer informatie over geluid is de brochure ‘Isover en geluid; theorie en praktijk over geluidsisolatie en geluidabsorptie’ gratis te downloaden of aan te vragen. In deze brochure wordt in beknopte vorm meer inzicht gegeven in de complexe materie rondom geluid.